1
❇ #چیلله یک کلمه کاملاً تورکی و به بمعنای نهایت کشیدگی است، و این شب به خاطر كشیدگی یعنی طولانی بودن آن بدین صورت نامگذاری شده است.
قدیمها با رسیدن چیلله ، شور و شوقی بسیار متفاوتتر از امروز دربین مردم پدید میآمد. این روز دربین تورکها روز خاصی قلمداد میشود.
چیلله جمعا شصت روز است که چهل روز #چله_بزرگ (کاتا چیلله) و بیست روز #چله_كوچک (كیچیک چیلله)، البته بعد از کاتا چیلله و كیچیک چیلله ، #قاری_ننه چیللهسی هم از اول اسفند تا ده اسفند ادامه مییابد. و بعد از آن #بایرام_آیی (اسفند) شروع میشود.
❇روزی #کاتا_چیلله به #کیچیک_چیلله میگوید :
من سرما را آوردم ، مردم را مجبور به پوشیدن لباسهای گرم و بر پای کرسی و بخاری کردم، تو چه کار خواهی کرد.!؟
#کیچیک_چیلله جواب میدهد :
تو این همه کار کردهای ، پس ببین من چه خواهم کرد.!
#کاتا_چیلله میگوید : تو هیچ کاری نمیتوانی بکنی ، چرا که «دالین یازدی عمرون آزدی» (پشت سرت بهار است و عمرت کوتاه)
❇از قدیمالایام با آمدن این شب دوست داشتنی ، شبنشینی ویژه ، آن هم همراه با خوراکیها ، میوهها و شببیداریهای مخصوصش در تمامی خانهها بر پا میگردد.
❇ تورک ها برای زنده نگه داشتن این شب بیادماندنی ، برای خود آداب و رسوم ویژهای دارند كه به پارهای از آنان اشاره میشود.
❇اكثر مردم در #چیلله_گئجه_سی
"چیلله قارپیزی" (هندوانه چله) میخورند و معتقدند باخوردن هندوانه، لرز و سوز سرما به تنشان تاثیر نداشته و سرمای زمستان را حس نمیكنند.
❇️در بیشتر شهرها و روستاهای تورک نشین رسم بر این است كسانیكه نامزد هستند در دوران نامزدی در این شب برای نامزدهای خود " #خونچا " طَبَق میفرستند و اقوام در هرچه بهتر بودن این #خونچا ها كمک میكنند.
محتویات خونچا ها عبارتند از
شیرینی ، پرتقال ، سیب ، نار ، هندوانه ، آیینه و پارچه كه با پولک و تور ، تزیین میشود. هنگام غروب ، زنان فامیل ، هدایایی به رسم یاری به منزل داماد آورده و به جشن و پایكوبی میپردازند. سپس طَبَقهای آماده را بر سر افرادی كه معین شده قرار داده و روانه خانه عروس میكنند و مادر عروس بعد از تحویل طَبقها، هدایایی مانند پول، شیرینی، جوراب و دستمال به آنها میدهد. فردای این شب ، مادر دختر تمام طبقها را در اتاق میهمان چیده و از زنان فامیل برای صرف میوه و شیرینی دعوت میكند.
❇همچنین علاوه بر فرستادن سهم چیلله برای نوعروس ، در اولین سال ازدواج ، پدر عروس قبل از غروب آفتاب سهم دختر و دامادش را كه شامل هندوانه، میوه، آجیل، شیرینی، یک قواره پیراهنی با کفش و چادری روانه منزل آنها میكند.
❇شعری از شهریار شیرین سخن :
قــــاری ننه گئجـه نــاغیل دیینـــده
کولَک قالخوب قاپ باجانی دویَنده
من قــاییدوب بیرده اوشــاق اولایدیم
بیر گول آچوب اوندان سورا سولایدیم
کانال جانم (خضر)